Rubai nedir?

Rubai, kendine özgü bir ölçüsü olan, 4 dizelik ( mısralık ) bir divan edebiyatı nazım biçimidir. Tam bir anlam ifade eden, kendine özgü bir ölçüsü olan, dört dizelik bir nazım biçimidir. Rubailerde birinci, ikinci, dördüncü dizeler uyaklı, üçüncü dize ise serbesttir. İki beyitlik kıtalar biçiminde yazılmış rubailer de vardır. Her dizesi birbiriyle uyaklı rubailere “rubai-i musarra” ya da “terane” adı verilir. Rubainin, aruzun hezec bahrinden 24 kalıbı bulunur. Bunlardan; mef’ulü birimiyle başlayan 12 kalıba “ahreb”, mef’ulün birimiyle başlayan öbür 12 kalıba da “ahrem” denir. Kalıpların sonu “faül” ya da “fa” birimiyle biterrubai

Rubai'ye örnek

Ya rab dilimi sehv-ü hatadan sakla

Endişemi tezvir-ü riyadan sakla

Basdım reh-i vadi-i rubaiye kadem

Tan'ı har-ı nadan-ı dü-padan sakla

Nef'i

Rubai'nin özellikleri

1- Kafiye düzeni aaxa ya da aaaa biçimindedir.

2- Rubailerde aşk, şarap, dünyanın türlü nimetlerinden yararlanma, hayatın anlamı ve hayat felsefesi, tasavvuf ve ölüm gibi konular işlenir.

3- Rubai diğer nazım şekillerinden farklı olarak özel bir ölçüyle yazılır. 24 kalıbı vardır.

4- Rubaide ilk iki dize fikrin hazırlayıcısıdır. Asıl söylenmek istenen düşünce 3. veya 4. dizede ortaya çıkar.

5- Genelde mahlasız şiirlerdir.

6- Rubai edebiyatımıza İran Edebiyatından geçmiştir.

7- Rubai’nin en büyük şairi İranlı Ömer Hayyam (XII yy)’dır. Türk edebiyatının en usta şairleri Kara Fazli, Azmizade Haleti, Nabi ve son dönemde de Yahya Kemal’dir.

Sözlükte rubai ne anlama gelmektedir?

Divan edebiyatı'nda dört dizeden oluşan koşuk, dördül.

--Reklam--